Nederlandse Ontwikkelingssamenwerking in Guatemala Het Nederlandse beleid inzake ontwikkelingssamenwerking Duurzame armoedebestrijding staat centraal in het beleid van de Nederlandse Ontwikkelings-samenwerking. Dit wordt in de Nota: Aan Elkaar Verplicht, Ontwikkelingssamenwerking op weg naar 2015 (AEV, 2003), opnieuw bevestigd. Leidraad daarbij zijn de Millennium Development Goals (MDG’s). Nederland beschouwt goed bestuur als een voorwaarde voor duurzame armoedebestrijding en daarom neemt dit thema een centrale plaats in binnen Ontwikkelingssamenwerking. Het bevorderen van goed bestuur vergt een intensieve dialoog met het ontvangende land over onder meer mensenrechten, democratische beginselen, corruptiebestrijding, ondernemersklimaat, beheer van natuurlijke hulpbronnen en ook illegale migratie en mensenhandel.

De hoofdthema's van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid zijn verder: milieu & water, aids-bestrijding en reproductieve rechten. Hierbij wordt speciale aandacht besteed aan resultaatgerichtheid, partnerschap en geïntegreerd buitenlands beleid. Dat wil zeggen een beleid waarbij diplomatie, politieke dialoog en druk, veiligheidsbeleid, handel, markttoegang en ontwikkelingssamenwerking worden gebundeld.

Geschiedenis OS-relatie met Guatemala Sinds eind jaren tachtig heeft Nederland een bilaterale samenwerkingsrelatie met Guatemala. Aanvankelijk werden activiteiten op het gebied van plattelandsontwikkeling, milieu, onderwijs en goed bestuur gefinancierd. Na de ondertekening van de Vredesakkoorden in december 1996 verdubbelde Nederland zijn bilaterale programma van €6,5 miljoen naar €13 miljoen per jaar ter ondersteuning van initiatieven m.b.t. vredesopbouw en respect voor de mensenrechten. In 1999 werd Guatemala themaland en werd de samenwerking geconcentreerd op de thema's goed bestuur, milieu en bedrijfsleven, met de Vredesakkoorden als kader.

In 2003 werd in de nota AEV Guatemala aangewezen als partnerland met milieu als sector en goed bestuur als thema. Voor 2004 was € 10 mln beschikbaar voor bilaterale samenwerking; in 2005 is vooralsnog € 12,5 mln beschikbaar. Ook een aantal Nederlandse medefinancieringsorganisaties en NGO’s voert samen met lokale counterparts programma's uit in Guatemala.

Doelstellingen Nederlandse samenwerking met Guatemala.

Nederland beschouwt de extreem ongelijke verdeling van de welvaart en de achtergestelde positie van de inheemse rurale bevolking en van vrouwen als het fundamentele probleem in Guatemala. De Nederlandse samenwerking is dan ook in eerste instantie gericht op vermindering van deze ongelijkheden en levert op die manier een bijdrage aan de armoedebestrijding. Naast het realiseren van de MDG’s vormen in Guatemala de Vredesakkoorden nog immer een belangrijk kader voor de samenwerking. Deze is gericht op goed bestuur, mensenrechten, milieu en water, HIV/aids-bestrijding en reproductieve rechten. Bezuinigingen en effectiviteitsoverwegingen hebben ertoe geleid dat de samenwerking is geconcentreerd in vier regio's: Alta Verapaz, Chiquimula, Huehuetenango en Izabal.

Thema: goed bestuur Het thema Goed Bestuur heeft als onderdelen:

• versterking van de mensenrechten;

• democratisering en decentralisatie van het bestuur;

• versterking van bepaalde overheidsinstellingen;

• conflictbeheersing, vredesopbouw en verzoening;

• verbetering van de positie van de inheemse bevolking en vrouwen

De Ambassade streeft expliciet naar wederzijdse versterking van de programma’s Goed Bestuur en Milieu en legt veel nadruk op de verbetering en versterking van de positie van de gemarginaliseerde bevolkingsgroepen, met name de rurale inheemse bevolking. Daartoe worden de programma’s op het terrein van goed bestuur geconcentreerd in de regio's waar via het Nederlandse milieuprogramma al wordt samengewerkt met lokale organisaties: in Alta Verapaz, Chiquimula, Huehuetenango en Izabal.

Sector: milieu

Het milieuprogramma richt zich op:

• behoud van bossen en biodiversiteit;

• integraal waterbeheer;

• capaciteitsopbouw en institutionele versterking van relevante (semi) overheidsinstellingen en milieuorganisaties.

Voor wat betreft de milieuactiviteiten ligt de nadruk voor de komende jaren op capaciteitsopbouw. Op de langere termijn moet Guatemala in staat zijn om zelfstandig milieuprogramma’s uit te voeren. Op termijn zal daarom de samenwerking met de overheid worden geïntensiveerd en die met NGO’s worden verminderd. Hoewel projectsteun in een aantal gevallen wellicht noodzakelijk zal blijven, is het milieuprogramma erop gericht de capaciteit van de desbetreffende overheidsorganen zodanig te versterken dat begrotingssteun mogelijk wordt. Dat is nu al het geval met de bijdrage aan het bosaanplantprogramma van PINFOR.

Wat betreft het waterprogramma ligt de nadruk op een integrale benadering van waterproductie, waterverdeling, watergebruik en waterzuivering. Ook hier is capaciteitsopbouw de kern van het programma, dat op dit punt een hoge mate van synergie vertoont met het programma Goed Bestuur.

Een derde pijler van het Milieuprogramma is het integreren van milieuaspecten in nationaal beleid en begroting. Daarnaast beoogt het programma integratie van milieu in onderzoek en onderwijs.

Het OS-programma.

Hieronder volgt een overzicht van de projecten die de Ambassade in uitvoering heeft: